Getroffen

Als je met vakantie bent op een zonnige bestemming, is het wel de bedoeling dat het in eigen land intussen regent. Je voelt je toch een beetje bekocht als blijkt dat je voor het weer net zo goed thuis had kunnen blijven.

Wij waren afgelopen week op zo'n zonnige, serene vakantieplek, elders in Italië. Het was er mooi, vredig en heerlijk.
Maar we smaakten pas volledige bevrediging toen we vernamen dat de vlakte tijdens onze afwezigheid niet alleen was bezocht door onweer, regen en hagel, maar ook nog door een fikse tornado én een nieuwe aardbeving.

Je kunt het treffen.

Nebbia

Met kerst werden we getrakteerd op klassiek Valpadaans winterweer: mist.

Dikke, dichte, grijze mist.

De dagen gaan log en zwaar. Buiten lijk je voortdurend te verdwalen en te verzuipen.
Binnen drommen de huisgenoten kleumerig rond het troostvuur, elkaars humeur met moeite verdragend. Voor het raam staat een grijze muur.

Merkwaardig hoe de natuur de gemoedstoestand van een depressielijder zo exact weet na te bootsen. 

De mist dooft je zintuigen en sluit je op in je hoogstpersoonlijke grauwe treurcocon.


De wereld is onbereikbaar ver weg.


Je beweegt je geheel op de tast, in het wankele vertrouwen de dingen toch heus - hopelijk - op dezelfde plaats te vinden als altijd. Maar eigenlijk blijf je liever roerloos wachten tot het bestaan weer begint.

Metaforen dringen zich op. Maar is deze nevel het leven, of de dood? Het mentale vlak begint gevaarlijk te hellen. Vooral geen kerstfilm kijken, dat zou de genadeslag zijn. Een euro voor wie er nog even wat hout gaat halen, jongens.

Maar dan eindelijk regen. Een koude, miezerige winterregen. We voelen ons bevrijd.

Terug

Ruim vijf weken geleden is onze karavaan (bedden, speelgoed, kinderen, gaarkeuken, kleren voor alle seizoenen, handelswaar en wat dies meer zij, met een totale lengte van 17 meter) vertrokken voor een grondige zwerftocht in het frisse veilige Noorden. Hedenochtend kwam de hele handel, minus de handel, de Povlakte weer binnenrollen. Het regende en dat mag hier een wonder heten, maar heeft wat ons betreft meer te maken met uitstekende timing onzerzijds. De hondsdagen zijn voorbij.

Het regende op dorre velden en uitgeputte bomen, en het regende ook op de aardbevingstenten. De streek is nog altijd deerlijk gekwetst, met vele open wonden die maar net een noodverbandje hebben gekregen, gespalkte breuken en hier en daar al wat redelijk stevig littekenweefsel.
Oeps. Ik ben een beetje uitgeschoten met de medische beeldspraak. Maar het is toch echt wat in je opkomt als je het rampgebied doorkruist.

De auto's staan gelukkig alweer pal naast de gebouwen geparkeerd: een goed teken. Ons huis staat nog immer fier overeind en heeft ons warm verwelkomd. En wellicht gaan eind oktober zelfs de scholen weer open.

Fijn dat ik er weer ben.

Via

Het was tegen de veertig graden toen we in ons (gewielde) blik kropen, en toen we er weer uit rolden, bleek de oven in een koelkast veranderd. Ik heb zelfs de sokken opgegraven, een artikel waaraan ik nog slechts vage herinneringen bewaarde.

We hebben nog wéken toeren in het frisse, groene, aardbevingsvrije hoge noorden voor de boeg - en voor de allereerste keer heb ik heimwee. Ik smacht naar die hete, stoffige, geteisterde vlakte.

Eigenaardig.

Er was een flinke schok voor nodig. Maar nu de vlakte desolater is dan ooit, is hij eindelijk van mij.

Oorlog

'De oorlog, dat was ook zoiets,' zegt Corrado.

'Dan ging het luchtalarm af en rende je als een gek het veld in, want binnen een paar minuten vlogen ze boven je hoofd, die klotebommenwerpers. Figli di puttana.'

Hij zwijgt een poosje. Mannen van die leeftijd kunnen vaak mooi zwijgen.


'Maar nu hebben we niet eens meer een luchtalarm. Zo gauw je gerommel hoort ligt die bom al in je huis.'

Hij werpt een mismoedige blik op zijn gloednieuwe bungalowtent. Dan kijkt hij weer naar de grond.

'Weet je, die moderne tijd... ze hadden er nooit aan moeten beginnen.'

Geschiedenis

De schoolvakantie is onverwacht vroeg begonnen en we kamperen op ons erf. Om de pret compleet te maken kampeert tegenwoordig iederéén. Aan de vraag naar tenten en kampeerwagens valt nauwelijks te voldoen en de sedentaire Povlakters lijken ineens geheel verzigeunerd. Rond elke woonstee is een kampje verrezen.

Veel mensen kíjken ook echt als het beruchte zigeunermeisje-met-de-traan. Vooral dertigplussers dragen permanent een uitdrukking van hulpeloze ontreddering. De ramp is niet voorbij, hij is nog maar net begonnen. Even de schouders eronder voor de wederopbouw is nogal lastig als je bij de eerste poging van de ladder wordt geslagen door weer een nieuwe aardbeving of de boel stort voor je ogen opnieuw in. Geen bedrijf zal zich hier meer willen vestigen en huizen en grond zijn geen cent meer waard.

Langzaam dringt het besef door dat bijna iedereen bijna alles kwijt is waarvoor een leven lang, of zelfs generaties lang, is gewerkt. Het economische hart van Italië is waarschijnlijk onherstelbaar getroffen. Het zijn, eh, interessante tijden, en die wens je niemand toe.

Losse schroeven

Ons huis.

Dat oude boerenhuis waar we zo lang met zo veel inspanning aan hebben verbeterd en verbouwd. Het groeide om ons heen naarmate we het vulden met kinderen, die nooit een ander thuis hebben gekend. Het veilige, gastvrije, aardse huis dat onze spreekwoordelijke burcht was. Het is niet meer van ons.

Het zucht, het steunt, het lijdt. Bij elke aardschok loopt het nieuwe barsten en littekens op. Bij elke beving brokkelt het verder af. Het kan ons niet meer bergen, het stoot ons uit. De kamers zijn ons al bijna vreemd geworden.

De Povlakte blijkt een onherbergzaam oord. We wachten nog af, maar de tijd kan komen dat we onder ogen moeten zien dat dit geen plaats is voor burchten. Dan starten we de woonwagen en trekken de wijde wereld in.

Alleen jammer dat de wijde wereld zo nauw lijkt, tegenwoordig.

Regen

Ja, ú zit vast ergens in een keurig geasfalteerde en afgewaterde omgeving, met een gang voorzien van mat en schoenenrek en een wasmachine met ingebouwde droger - als u al niet ergens schaterend in de tropen schaars gekleed zit te wezen.

Ik niet. Ik heb voor de deur een modderpoel en in huis overal rekken met spochtend goed dat maar niet drogen wil. De kinderen zijn er voortdurend op gespitst om naar buiten te snellen en in vijf minuten geheel doorweekt en bemodderd te raken, bij voorkeur met hun nieuwste schoenen aan, en dan éérst drie rondjes door het huis te joggen alvorens zich te laten ontdoen van slijk en druipend textiel, dat gedoemd is de komende tien dagen nat te blijven. Het begint hier al een beetje muf te ruiken.

Dus mocht u zich hebben afgevraagd waar ik uithang - ik zit onder dat Italiaanse lagedrukgebied. De was te wapperen.

Op de vlakte

Trouw nóóit een Italiaan.

Als het dan toch zo nodig moet, neem dan een Toscaan. Of een Liguriër. Een Romein desnoods, of een Milanees, als je van grote steden houdt. Maar houd die jongens van de vlakte van je lijf.

Ik heb een Italiaan zonder schilderachtige vergezichten. Geen glooiende landschappen met eeuwenoude olijfbomen, geen ommuurde stadjes op heuveltoppen of zelfs maar uitzicht op een azuren baai. Ik moet het doen met greppels en sloten, ruige worsten, zware klei en Lambrusco.

Rond mijn huis strekt zich de pianura uit, beklemmend vlak, waar de horizon het altijd verliest van de hardnekkige nevel waaraan dit vochtige land zo rijk is. Om dit landschap te beminnen, moet je er zijn opgegroeid. En dan nog.
De winters zijn hier mistig en modderig, de zomers heet en en vaak ondraaglijk drukkend, met onweersbuien van bijbelse proporties als enig soelaas.

Maar... er zijn die paar weken in de lente of de nazomer, dat alles opklaart en wegtrekt, de hemel hoog en blauw is, en alles nog best meevalt, als je het goed bekijkt. In de verte kun je de Apennijnen duidelijk zien liggen.


Het wordt avond. Onder de bloeiende acacia's op het erf kijken we een beetje naar de vleermuizen en onze borghetto, die eens een bouwval was.


En het nietsdoen is zoet.